Jednostronne pogorszenie słuchu, szum odczuwany tylko w jednym uchu, zaburzenia równowagi albo drętwienie części twarzy mogą wymagać dokładnej diagnostyki. Objawy nie zawsze pochodzą bezpośrednio z ucha. Ich przyczyną może być nieprawidłowość dotycząca nerwów przebiegających pomiędzy uchem wewnętrznym a mózgiem.

Jednym z badań umożliwiających ocenę tego obszaru jest rezonans magnetyczny kątów mostowo-móżdżkowych. MRI pozwala zobrazować przewody słuchowe wewnętrzne, nerwy przedsionkowo-ślimakowe, nerwy twarzowe oraz tkanki znajdujące się w sąsiedztwie pnia mózgu i móżdżku.

Badanie może być wykonywane między innymi przy podejrzeniu nerwiaka osłonkowego nerwu przedsionkowego, nazywanego również nerwiakiem nerwu słuchowego. Rezonans może też wykryć oponiaka, torbiel naskórkową, stan zapalny, zmianę naczyniową albo inny proces uciskający nerwy czaszkowe.

Nie każdy szum uszny, zawrót głowy ani niedosłuch oznacza jednak obecność guza. Objawy te występują również w wielu częstszych chorobach ucha. Z tego powodu diagnostyka zazwyczaj rozpoczyna się od konsultacji laryngologicznej i badania słuchu.

Osoby poszukujące badania rezonans kątów mostowo-móżdżkowych Warszawa powinny zwrócić uwagę na dokładny zakres oferowanej procedury. Zwykły rezonans mózgu nie zawsze zawiera cienkie warstwy i specjalistyczne sekwencje potrzebne do oceny bardzo niewielkich nerwów oraz przewodów słuchowych wewnętrznych.

Czym są kąty mostowo-móżdżkowe?

Kąty mostowo-móżdżkowe to niewielkie przestrzenie znajdujące się po obu stronach tylnej części mózgu. Leżą pomiędzy mostem, będącym częścią pnia mózgu, a móżdżkiem.

W ich obrębie przebiegają ważne nerwy czaszkowe. Największe znaczenie w diagnostyce słuchu i równowagi mają:

  • nerw twarzowy, czyli VII nerw czaszkowy,
  • nerw przedsionkowo-ślimakowy, czyli VIII nerw czaszkowy.

W sąsiedztwie znajdują się również:

  • nerw trójdzielny,
  • dolne nerwy czaszkowe,
  • tętnice i żyły,
  • opony mózgowe,
  • zbiorniki płynu mózgowo-rdzeniowego,
  • pień mózgu,
  • móżdżek.

Nerwy VII i VIII biegną wspólnie w kierunku przewodu słuchowego wewnętrznego. Jest to wąski kanał kostny prowadzący do struktur ucha wewnętrznego.

Niewielka zmiana rozwijająca się w tej okolicy może wpływać na słuch, równowagę, ruchy mięśni twarzy albo czucie. Charakter objawów zależy od lokalizacji i wielkości nieprawidłowości.

Na czym polega rezonans kątów mostowo-móżdżkowych?

Rezonans magnetyczny wykorzystuje silne pole magnetyczne, fale radiowe i komputer przetwarzający zebrane sygnały. Badanie nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego.

Podczas MRI kątów mostowo-móżdżkowych wykonywane są bardzo cienkie warstwy obejmujące:

  • oba kąty mostowo-móżdżkowe,
  • przewody słuchowe wewnętrzne,
  • nerwy VII i VIII,
  • struktury ucha wewnętrznego,
  • sąsiednie części pnia mózgu,
  • sąsiednie części móżdżku.

W protokole mogą znaleźć się sekwencje o wysokiej rozdzielczości, które pokazują nerwy na tle płynu mózgowo-rdzeniowego. W zależności od wskazania obrazy wykonywane są również przed podaniem środka kontrastującego i po jego zastosowaniu.

Dzięki cienkim warstwom możliwe jest wykrywanie zmian znacznie mniejszych niż te, które byłyby widoczne w standardowym, ogólnym badaniu mózgu.

MRI głowy i przewodów słuchowych wewnętrznych jest uznawane za odpowiednią metodę obrazowania między innymi przy nabytym niedosłuchu odbiorczym oraz w określonych przypadkach zawrotów głowy.

Rezonans kątów mostowo-móżdżkowych a zwykły rezonans głowy

Oba badania wykorzystują ten sam typ aparatu, ale nie są identyczne.

Standardowy rezonans głowy

Koncentruje się przede wszystkim na:

  • półkulach mózgu,
  • istocie białej i szarej,
  • komorach mózgu,
  • pniu mózgu,
  • móżdżku,
  • zmianach niedokrwiennych,
  • guzach wewnątrzczaszkowych,
  • stanach zapalnych i demielinizacyjnych.

Celowany rezonans kątów mostowo-móżdżkowych

Obejmuje przede wszystkim:

  • kąty mostowo-móżdżkowe,
  • przewody słuchowe wewnętrzne,
  • nerwy słuchowe i równowagi,
  • nerwy twarzowe,
  • błędniki,
  • sąsiednie naczynia i opony.

Podczas zwykłego MRI głowy kąty mostowo-móżdżkowe są widoczne. Badanie może jednak nie zawierać wystarczająco cienkich warstw, aby pewnie wykluczyć bardzo małą zmianę wewnątrz przewodu słuchowego.

Jeżeli lekarz podejrzewa nerwiaka nerwu słuchowego, na skierowaniu powinno znaleźć się wyraźne wskazanie dotyczące kątów mostowo-móżdżkowych lub przewodów słuchowych wewnętrznych.

Czy rezonans kątów mostowo-móżdżkowych jest badaniem słuchu?

Rezonans nie mierzy słuchu. Nie określa, jakie dźwięki pacjent słyszy i przy jakim poziomie głośności pojawia się niedosłuch.

Badanie MRI pokazuje natomiast budowę:

  • nerwu ślimakowego,
  • nerwów przedsionkowych,
  • przewodów słuchowych wewnętrznych,
  • ucha wewnętrznego,
  • pnia mózgu,
  • otaczających tkanek.

Do sprawdzania samej funkcji słuchu służą między innymi:

  • audiometria tonalna,
  • audiometria słowna,
  • tympanometria,
  • otoemisje akustyczne,
  • słuchowe potencjały wywołane.

Rezonans i badania audiologiczne odpowiadają więc na inne pytania. Audiometria pokazuje rodzaj i stopień niedosłuchu, natomiast MRI może pomóc ustalić, czy jego przyczyną jest zmiana dotycząca nerwu albo struktur wewnątrzczaszkowych.

W diagnostyce podejrzenia nerwiaka przedsionkowego istotne są zarówno badanie laryngologiczne i testy słuchu, jak i odpowiednio wykonany rezonans.

Jakie nerwy są oceniane podczas badania?

Najważniejszymi strukturami są nerw przedsionkowo-ślimakowy i nerw twarzowy.

Nerw przedsionkowo-ślimakowy

VIII nerw czaszkowy składa się z dwóch podstawowych części.

Część ślimakowa

Przekazuje informacje o dźwiękach z ucha wewnętrznego do mózgu. Jej uszkodzenie może powodować:

  • niedosłuch odbiorczy,
  • utratę rozumienia mowy,
  • szumy uszne,
  • różnicę słuchu pomiędzy uszami.

Część przedsionkowa

Przekazuje informacje związane z położeniem i ruchem głowy. Bierze udział w utrzymywaniu równowagi oraz stabilizacji wzroku.

Jej zaburzenie może prowadzić do:

  • zawrotów głowy,
  • uczucia wirowania,
  • niestabilności,
  • problemów z chodzeniem,
  • oczopląsu,
  • nudności.

Nerwiak przedsionkowy rozwija się zwykle z komórek osłonki części przedsionkowej nerwu VIII. Mimo nazwy „nerwiak nerwu słuchowego” często pierwszym objawem jest jednostronny lub asymetryczny niedosłuch.

Nerw twarzowy

VII nerw czaszkowy odpowiada przede wszystkim za ruchy mięśni twarzy.

Uczestniczy również w:

  • odczuwaniu smaku z przedniej części języka,
  • wydzielaniu łez,
  • wydzielaniu śliny,
  • działaniu niewielkiego mięśnia w uchu środkowym.

Nerw twarzowy przebiega razem z nerwem przedsionkowo-ślimakowym przez przewód słuchowy wewnętrzny. Następnie biegnie w kanale kostnym w obrębie kości skroniowej.

Zmiany w kącie mostowo-móżdżkowym lub przewodzie słuchowym mogą powodować:

  • osłabienie mięśni twarzy,
  • asymetrię uśmiechu,
  • niedomykanie oka,
  • zaburzenia smaku,
  • mimowolne skurcze mięśni,
  • szumy albo nadwrażliwość na dźwięki.

Porażenie twarzy nie zawsze wynika z guza. Jedną z częstszych przyczyn ostrego jednostronnego osłabienia mięśni jest porażenie Bella. Zakres obrazowania zależy wtedy od przebiegu objawów i wyniku badania neurologicznego.

Nerw trójdzielny

Nerw trójdzielny odpowiada między innymi za czucie twarzy oraz pracę części mięśni uczestniczących w żuciu.

Jego fragment przebiega w sąsiedztwie kąta mostowo-móżdżkowego. Duża zmiana w tym obszarze może powodować:

  • drętwienie policzka,
  • osłabienie czucia,
  • mrowienie,
  • ból twarzy,
  • osłabienie odruchu rogówkowego.

Drętwienie twarzy u osoby z jednostronnym niedosłuchem może wskazywać na większą zmianę uciskającą kilka nerwów. Nie oznacza jednak automatycznie obecności nerwiaka.

Przy podejrzeniu choroby nerwu trójdzielnego może być potrzebny dodatkowy protokół obejmujący cały jego przebieg.

Co może wykryć rezonans kątów mostowo-móżdżkowych?

Badanie może pomóc w rozpoznawaniu:

  • nerwiaka przedsionkowego,
  • oponiaka,
  • nerwiaka nerwu twarzowego,
  • torbieli naskórkowej,
  • torbieli pajęczynówki,
  • tłuszczaka,
  • zmian zapalnych,
  • zmian demielinizacyjnych,
  • przerzutów,
  • nieprawidłowości naczyniowych,
  • zmian dotyczących błędnika,
  • zmian pnia mózgu lub móżdżku,
  • konfliktu naczyniowo-nerwowego w określonych sytuacjach.

Nie każda nieprawidłowość wykryta w rezonansie odpowiada za dolegliwości. Drobny kontakt naczynia z nerwem może występować także u osób bez objawów.

Opis powinien zostać porównany z wynikiem audiometrii, badaniem neurologicznym i dokładnym charakterem dolegliwości.

Nerwiak nerwu słuchowego

Najczęściej poszukiwaną zmianą w kącie mostowo-móżdżkowym jest nerwiak osłonkowy nerwu przedsionkowego, nazywany również nerwiakiem przedsionkowym albo schwannoma przedsionkowym.

Jest to zwykle łagodny i wolno rosnący guz rozwijający się z komórek Schwanna, które tworzą osłonkę nerwu.

Zmiana najczęściej rozpoczyna wzrost w przewodzie słuchowym wewnętrznym. Z czasem może rozszerzać się do kąta mostowo-móżdżkowego.

Możliwe objawy obejmują:

  • jednostronny niedosłuch,
  • asymetryczny wynik audiometrii,
  • szum w jednym uchu,
  • zawroty głowy,
  • niestabilność,
  • pogorszenie rozumienia mowy,
  • uczucie zatkania ucha,
  • drętwienie części twarzy.

Przy większym guzie mogą wystąpić również:

  • osłabienie mięśni twarzy,
  • zaburzenia koordynacji,
  • ból głowy,
  • ucisk na pień mózgu,
  • zaburzenie odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego.

Najczęstszymi objawami nerwiaka są jednostronny lub asymetryczny niedosłuch, szum uszny oraz zaburzenia równowagi. MRI ma podstawowe znaczenie dla wczesnego wykrycia guza, określenia jego położenia i wielkości.

Czy nerwiak jest nowotworem złośliwym?

Nerwiak przedsionkowy jest najczęściej guzem łagodnym. Oznacza to, że zwykle nie tworzy przerzutów do odległych narządów.

Nie oznacza to jednak, że zawsze jest całkowicie niegroźny. Guz rośnie w ograniczonej przestrzeni czaszki i może stopniowo uciskać:

  • nerwy,
  • móżdżek,
  • pień mózgu,
  • drogi przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego.

Sposób leczenia zależy od:

  • rozmiaru guza,
  • tempa wzrostu,
  • wieku pacjenta,
  • jakości słuchu,
  • stanu zdrowia,
  • występujących objawów.

Możliwe postępowanie obejmuje obserwację z kontrolnymi rezonansami, leczenie radiochirurgiczne albo operację.

Samo wykrycie niewielkiego nerwiaka nie oznacza, że konieczne będzie natychmiastowe leczenie zabiegowe.

Oponiak kąta mostowo-móżdżkowego

Oponiak rozwija się z komórek opon otaczających mózg. Może pojawić się również w okolicy kąta mostowo-móżdżkowego.

Objawy mogą przypominać nerwiaka i obejmować:

  • niedosłuch,
  • szumy uszne,
  • zaburzenia równowagi,
  • drętwienie twarzy,
  • ból głowy,
  • osłabienie mięśni twarzy.

Rezonans z kontrastem pomaga określić miejsce, z którego wyrasta guz, jego relację do opony, przewodu słuchowego i sąsiednich nerwów.

MRI może sugerować, czy zmiana bardziej odpowiada oponiakowi, czy nerwiakowi. Ostateczna diagnoza może jednak zależeć od pełnego obrazu, kontroli w czasie albo badania histopatologicznego.

Torbiel naskórkowa

Torbiel naskórkowa, nazywana również epidermoidem, jest zmianą rozwojową, która może wystąpić w kącie mostowo-móżdżkowym.

Rośnie zazwyczaj powoli i może otaczać nerwy oraz naczynia.

Objawy zależą od zajętych struktur i mogą obejmować:

  • zaburzenia słuchu,
  • szumy,
  • zawroty głowy,
  • ból twarzy,
  • drętwienie,
  • zaburzenia równowagi,
  • skurcze mięśni twarzy.

W standardowych obrazach zmiana może przypominać płyn mózgowo-rdzeniowy. Szczególne znaczenie mają sekwencje dyfuzyjne, w których torbiel naskórkowa wykazuje charakterystyczne cechy.

Torbiel pajęczynówki

Torbiel pajęczynówki jest przestrzenią wypełnioną płynem, położoną w obrębie opon mózgowych.

Może być wykryta przypadkowo i nie powodować żadnych objawów. Większa zmiana może uciskać sąsiednie struktury i prowadzić do:

  • zaburzeń równowagi,
  • niedosłuchu,
  • bólów głowy,
  • objawów neurologicznych.

MRI pozwala ocenić jej rozmiar, lokalizację i wpływ na otoczenie. Nie każda torbiel wymaga leczenia. Decyzja zależy od objawów i zmian obserwowanych podczas kolejnych badań.

Nerwiak nerwu twarzowego

Schwannoma nerwu twarzowego jest rzadką zmianą rozwijającą się z osłonki VII nerwu czaszkowego.

Może występować na różnych odcinkach jego przebiegu, również w przewodzie słuchowym wewnętrznym.

Objawy mogą obejmować:

  • powoli postępujące osłabienie mięśni twarzy,
  • nawracające porażenie twarzy,
  • niedosłuch,
  • szumy uszne,
  • zaburzenia równowagi.

Obraz może czasami przypominać nerwiaka przedsionkowego. Dokładne prześledzenie przebiegu nerwu oraz sposobu szerzenia się zmiany pomaga w różnicowaniu.

Zmiany zapalne nerwów i ucha wewnętrznego

MRI może pokazać wzmocnienie kontrastowe lub inne zmiany dotyczące:

  • nerwu twarzowego,
  • nerwu przedsionkowo-ślimakowego,
  • ślimaka,
  • przedsionka,
  • kanałów półkolistych,
  • opon.

Nieprawidłowości mogą występować między innymi w przebiegu:

  • infekcji,
  • chorób zapalnych,
  • zapalenia błędnika,
  • zapalenia opon,
  • chorób autoimmunologicznych,
  • procesów pooperacyjnych.

Sam rezonans nie zawsze pozwala wskazać dokładną przyczynę zapalenia. Potrzebne mogą być badania krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego, testy słuchu i konsultacje specjalistyczne.

Zmiany demielinizacyjne

Drogi słuchowe oraz nerwy mogą być objęte procesem demielinizacyjnym, na przykład w przebiegu stwardnienia rozsianego.

Zmiany w pniu mózgu mogą powodować:

  • zaburzenia słuchu,
  • zawroty głowy,
  • niestabilność,
  • podwójne widzenie,
  • drętwienie twarzy,
  • inne objawy neurologiczne.

W takiej sytuacji celowane obrazy kątów mostowo-móżdżkowych mogą być częścią pełnego rezonansu mózgu. Konieczne jest zastosowanie protokołu obejmującego także pozostałe obszary ośrodkowego układu nerwowego.

Niedosłuch jednostronny i asymetryczny

Jednym z najważniejszych wskazań do MRI jest odbiorczy niedosłuch różniący się pomiędzy prawym i lewym uchem.

Niedosłuch odbiorczy powstaje, gdy problem dotyczy:

  • ślimaka,
  • nerwu słuchowego,
  • dróg słuchowych,
  • ośrodkowego układu nerwowego.

Może prowadzić do:

  • cichszego odbioru dźwięków,
  • trudności w rozumieniu mowy,
  • problemów w hałasie,
  • zniekształcenia dźwięku,
  • szumu usznego.

Nie każda różnica w słuchu oznacza obecność guza. Najczęstszymi przyczynami niedosłuchu są inne choroby ucha, starzenie się narządu słuchu i ekspozycja na hałas.

MRI jest wykonywane po to, aby wykluczyć rzadsze przyczyny położone za ślimakiem, określane jako zmiany pozaślimakowe lub retrokochlearne.

Przy nabytym niedosłuchu odbiorczym MRI głowy i przewodów słuchowych wewnętrznych, zarówno bez kontrastu, jak i bez kontrastu oraz z kontrastem, jest uznawane za odpowiednią metodę początkowego obrazowania.

Nagła utrata słuchu

Nagły niedosłuch odbiorczy oznacza szybkie pogorszenie słuchu, szybkie pogorszenie słuchu, najczęściej w jednym uchu. Może rozwinąć się w ciągu kilku godzin albo dni.

Pacjent może zauważyć:

  • nagłe przytkanie ucha,
  • znaczne pogorszenie słuchu,
  • szum,
  • zawroty głowy,
  • zniekształcenie dźwięków.

Taka sytuacja wymaga pilnej konsultacji laryngologicznej. Skuteczność leczenia może zależeć od czasu jego rozpoczęcia.

Nie należy czekać na planowy rezonans przed zgłoszeniem się do lekarza. MRI może zostać wykonane jako element dalszej diagnostyki w celu wykluczenia zmiany nerwu lub kąta mostowo-móżdżkowego, ale nie powinno opóźniać leczenia ostrego niedosłuchu.

Szumy uszne

Szum uszny oznacza odczuwanie dźwięku bez odpowiadającego mu zewnętrznego źródła.

Może mieć postać:

  • pisku,
  • szumu,
  • brzęczenia,
  • buczenia,
  • trzaskania,
  • pulsowania.

Szum występujący w obu uszach jest częsty i zwykle nie jest spowodowany guzem kąta mostowo-móżdżkowego.

Większej uwagi może wymagać:

  • stały szum tylko w jednym uchu,
  • szum połączony z asymetrią słuchu,
  • szum z zaburzeniami równowagi,
  • szum z objawami neurologicznymi.

Przy jednostronnym niepulsującym szumie MRI głowy i przewodów słuchowych wewnętrznych bez kontrastu i z kontrastem jest zazwyczaj odpom. citeturn361247search30

Szum pulsujący

Szum pulsujący jest odczuwany rytmicznie, często zgodnie z pracą serca.

Może być związany z przepływem krwi w naczyniach. Jego diagnostyka różni się od postępowania przy zwykłym, jednostronnym pisku.

W zależności od objawów lekarz może zlecić:

  • angio-MR,
  • wenografię MR,
  • angio-TK,
  • tomografię kości skroniowych,
  • USG naczyń,
  • klasyczną angiografię.

Sam standardowy rezonans kątów mostowo-móżdżkowych może nie być wystarczający do oceny wszystkich przyczyn pulsowania.

Podczas rejestracji trzeba wyraźnie zaznaczyć, że szum ma charakter pulsujący.

Zawroty głowy i zaburzenia równowagi

Zawroty głowy mogą mieć wiele przyczyn. Najczęściej wynikają z problemów obwodowej części układu równowagi, na przykład ucha wewnętrznego.

Możliwe przyczyny obejmują:

  • łagodne położeniowe zawroty głowy,
  • zapalenie nerwu przedsionkowego,
  • chorobę Ménière’a,
  • migrenę przedsionkową,
  • działania niepożądane leków,
  • zaburzenia neurologiczne,
  • choroby naczyń,
  • nerwiaka przedsionkowego.

Nie każdy pacjent z zawrotami wymaga rezonansu.

MRI może być rozważone, gdy objawom towarzyszą:

  • asymetryczny niedosłuch,
  • jednostronny szum,
  • zaburzenia neurologiczne,
  • nietypowy przebieg,
  • postępująca niestabilność,
  • nieprawidłowe wyniki badania neurologicznego lub laryngologicznego.

Przy epizodycznych zawrotach o podejrzewanej przyczynie obwodowej MRI głowy i przewodów słuchowych wewnętrznych może być jań.

Nagłe zawroty z niedowładem, zaburzeniami mowy, podwójnym widzeniem albo problemem z chodzeniem wymagają pilnej pomocy medycznej ze względu na możliwość udaru.

Drętwienie lub osłabienie twarzy

Objawy dotyczące twarzy mogą pojawić się, gdy zmiana uciska nerw trójdzielny albo twarzowy.

Niepokojące mogą być:

  • postępujące drętwienie policzka,
  • osłabienie czucia rogówki,
  • opadanie kącika ust,
  • problemy z zamykaniem oka,
  • utrata kontroli nad mięśniami twarzy,
  • mimowolne skurcze.

Objawy te mogą mieć wiele innych przyczyn, w tym zapalnych, naczyniowych i neurologicznych.

Zakres badania powinien obejmować cały podejrzewany przebieg nerwu. Czasami samo MRI kątów mostowo-móżdżkowych nie wystarcza i potrzebne jest rozszerzone obrazowanie mózgu, twarzoczaszki albo szyi.

MRI z kontrastem jest ważną metodą oceny zapalenia, guzów osłonek nerwów i innych7search4turn361247search41

Skurcz połowiczy twarzy

Skurcz połowiczy twarzy polega na mimowolnych ruchach mięśni po jednej stronie.

Często rozpoczyna się w okolicy oka, a następnie może obejmować policzek i usta.

Jedną z możliwych przyczyn jest konflikt naczyniowo-nerwowy, czyli kontakt lub ucisk nerwu twarzowego przez naczynie w pobliżu pnia mózgu.

Rezonans o wysokiej rozdzielczości i angiografia MR mogą pomóc ocenić relację nerwu do sąsiednich naczyń.

Sam kontakt naczynia z nerwem nie zawsze oznacza przyczynę objawów. Podobne relacje mogą występować również u osób zdrowych.

Czy MRI wykrywa chorobę Ménière’a?

Choroba Ménière’a jest schorzeniem ucha wewnętrznego, które może powodować:

  • napadowe zawroty głowy,
  • zmienny niedosłuch,
  • szum uszny,
  • uczucie pełności w uchu.

Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na objawach oraz badaniach laryngologicznych i audiologicznych.

Standardowy rezonans kątów mostowo-móżdżkowych nie służy do prostego potwierdzania choroby Ménière’a. Może być wykonany, aby wykluczyć inne przyczyny podobnych objawów, zwłaszcza nerwiaka przedsionkowego.

W wybranych ośrodkach stosuje się specjalistyczne protokoły MRI ucha wewnętrznego, ale nie są one tym samym co standardowe badanie kątów mostowo-móżdżkowych.

Rezonans bez kontrastu

Badanie bez dożylnego środka kontrastującego może obejmować cienkowarstwowe sekwencje o wysokiej rozdzielczości.

Pozwalają one ocenić:

  • przebieg nerwów VII i VIII,
  • przewody słuchowe wewnętrzne,
  • ślimak,
  • przedsionek,
  • kanały półkoliste,
  • płyn mózgowo-rdzeniowy,
  • część zmian guzowatych i torbielowatych.

Nowoczesne sekwencje bez kontrastu mogą wykryć wiele zmian w przewodach słuchowych. Nie zawsze są jednak wystarczające w przypadku bardzo małych guzów, stanów zapalnych lub niejednoznacznego obrazu.

ACR uznaje badanie bez kontrastu za odpowiednie między innymi przy nabytym niedosłuchu odbiorczym. Dobór protokołu zależy jednak od pytania klnieta

Rezonans z kontrastem

W wielu przypadkach badanie wykonuje się przed podaniem kontrastu i po jego zastosowaniu.

Preparat zawierający gadolin podawany jest do żyły przez wenflon.

Kontrast pomaga:

  • wykryć bardzo mały guz,
  • określić granice zmiany,
  • odróżnić guz od płynu,
  • ocenić nerw twarzowy,
  • wykryć aktywny stan zapalny,
  • zobrazować zajęcie opon,
  • ocenić zmiany po operacji lub radioterapii,
  • kontrolować wcześniej rozpoznanego nerwiaka.

Nerwiaki przedsionkowe zwykle wyraźnie wzmacniają się po podaniu kontrastu. Kontrast jest również przydatny w różnicowaniu innych zmian kąta mostowo-móżdżkowego.

Nie każdy pacjent musi otrzymać preparat. O zakresie decyduje lekarz kierujący lub radiolog.

Kreatynina przed podaniem kontrastu

Pracownia może wymagać aktualnego wyniku kreatyniny albo eGFR, jeżeli planowane jest zastosowanie środka kontrastującego.

Wynik służy do oceny funkcji nerek.

Szczególne znaczenie ma to u osób:

  • z przewlekłą chorobą nerek,
  • dializowanych,
  • po przeszczepie,
  • z jedną czynną nerką,
  • po ostrym uszkodzeniu nerek,
  • chorujących na cukrzycę,
  • w starszym wieku.

Dokładny termin ważności wyniku należy sprawdzić w wybranej placówce.

Kontrast stosowany podczas MRI najczęściej zawiera gadolin, a nie jod. Wcześniejszą reakcję na jakikolwiek preparat kontrastowy trzeba jednak zgłosić personelowi.

Jak przygotować się do badania?

Rezonans kątów mostowo-móżdżkowych bez kontrastu zazwyczaj nie wymaga szczególnego przygotowania.

Jeżeli placówka nie zaleci inaczej, pacjent może zwykle:

  • normalnie jeść,
  • pić wodę,
  • przyjmować stałe leki.

Przed badaniem z kontrastem część pracowni może zalecić pozostawanie bez jedzenia przez kilka godzin.

Na badanie warto zabrać:

  • dokument tożsamości,
  • skierowanie albo kod e-skierowania,
  • wynik audiometrii,
  • wynik badania ABR, jeśli został wykonany,
  • wcześniejsze obrazy MRI,
  • wyniki tomografii kości skroniowych,
  • dokumentację laryngologiczną,
  • dokumentację neurologiczną,
  • opis operacji ucha lub guza,
  • kartę implantu,
  • wynik kreatyniny, jeśli jest wymagany.

Wcześniejsze obrazy są szczególnie istotne podczas kontroli nerwiaka. Radiolog może wtedy porównać jego wymiary i ocenić tempo wzrostu.

Jak przebiega rezonans kątów mostowo-móżdżkowych?

Po przyjściu do pracowni pacjent wypełnia ankietę bezpieczeństwa.

Pytania dotyczą między innymi:

  • rozrusznika serca,
  • implantów,
  • przebytych operacji,
  • metalowych elementów,
  • implantu ślimakowego,
  • chorób nerek,
  • ciąży,
  • klaustrofobii.

Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem należy pozostawić:

  • telefon,
  • zegarek,
  • klucze,
  • monety,
  • karty płatnicze,
  • biżuterię,
  • okulary,
  • aparat słuchowy,
  • spinki do włosów,
  • ruchome protezy.

Pacjent kładzie się na plecach. Głowa zostaje umieszczona w cewce i stabilizowana miękkimi podkładkami.

Stół przesuwa się do tunelu aparatu. Podczas wykonywania obrazów słychać głośne, rytmiczne dźwięki. Pacjent otrzymuje słuchawki lub zatyczki do uszu.

Technik przez cały czas obserwuje badaną osobę i może się z nią komunikować. Pacjent otrzymuje również urządzenie umożliwiające wezwanie personelu.

Dlaczego nie można poruszać głową?

Nerwy w przewodach słuchowych wewnętrznych są bardzo małe. Nawet niewielki ruch może spowodować rozmycie obrazów.

Poruszenie może utrudnić:

  • wykrycie małego guza,
  • ocenę granic nerwu,
  • porównanie obu stron,
  • ocenę struktur błędnika,
  • analizę obrazów po kontraście.

Przed rozpoczęciem warto zgłosić:

  • ból karku,
  • drżenie,
  • kaszel,
  • trudność z leżeniem,
  • mimowolne ruchy,
  • silny niepokój.

Personel może zastosować dodatkowe poduszki i ustabilizować głowę w bardziej komfortowej pozycji.

Ile trwa rezonans?

Czas zależy od zastosowanego protokołu.

Celowane MRI kątów mostowo-móżdżkowych może trwać około 25–45 minut. Badanie może być dłuższe, jeżeli obejmuje:

  • pełny rezonans mózgu,
  • podanie kontrastu,
  • angiografię MR,
  • ocenę nerwów czaszkowych,
  • dodatkowe sekwencje ucha wewnętrznego.

Czas może się również wydłużyć, gdy pacjent poruszy głową i część obrazów trzeba powtórzyć.

Do samego skanowania należy doliczyć rejestrację, ankietę bezpieczeństwa i ewentualne założenie wenflonu.

Czy rezonans boli?

Samo działanie pola magnetycznego nie powoduje bólu.

Dyskomfort może wynikać z:

  • konieczności leżenia nieruchomo,
  • głośnej pracy aparatu,
  • stabilizacji głowy,
  • przebywania w tunelu,
  • bólu karku,
  • wkłucia do żyły.

Jeżeli pacjent źle się poczuje, może skontaktować się z personelem za pomocą urządzenia alarmowego.

Aparat słuchowy

Zewnętrzny aparat słuchowy należy zdjąć przed wejściem do pomieszczenia z rezonansem.

Silne pole magnetyczne może uszkodzić urządzenie. Aparat pozostawia się w bezpiecznym miejscu wskazanym przez personel.

Pacjent powinien zabrać etui, aby zabezpieczyć sprzęt.

Implant ślimakowy a MRI

Implant ślimakowy wymaga szczególnej kontroli przed badaniem.

Niektóre modele:

  • nie są dopuszczone do MRI,
  • mogą być badane tylko przy określonej mocy pola,
  • wymagają zastosowania specjalnego opatrunku,
  • wymagają czasowego usunięcia magnesu,
  • mogą powodować znaczne artefakty.

Nie wystarczy informacja, że implant jest „nowy” albo „zgodny z rezonansem”. Konieczne jest ustalenie:

  • producenta,
  • dokładnego modelu,
  • daty wszczepienia,
  • warunków badania wskazanych w dokumentacji.

Implant może być bezpieczny, ale powodować zakłócenia zasłaniające badaną okolicę. Ma to szczególne znaczenie, gdy celem MRI jest ocena kąta mostowo-móżdżkowego po tej samej stronie.

Informacje o implantach ślimakowych, aparatach słuchowych i innych urządzeniach należy przekazać pracowni

Implant ucha środkowego

Pacjent powinien zgłosić również:

  • implant ucha środkowego,
  • protezkę kosteczek słuchowych,
  • implant na przewodnictwo kostne,
  • urządzenia wszczepione po operacji ucha,
  • elektrody,
  • klipsy naczyniowe.

Część protezek jest bezpieczna, ale trzeba sprawdzić ich model. Niektóre elementy mogą również powodować artefakty utrudniające interpretację obrazów.

Najlepiej dostarczyć kartę implantu albo dokumentację operacji.

Aparat ortodontyczny i implanty zębowe

Aparat ortodontyczny i implanty zębowe najczęściej nie wykluczają MRI. Mogą jednak powodować zakłócenia obrazów, szczególnie w pobliżu podstawy czaszki i kości skroniowych.

Należy poinformować pracownię o:

  • aparacie stałym,
  • metalowym łuku,
  • retainerze,
  • implantach,
  • mostach,
  • ruchomych protezach.

Ruchome elementy należy zdjąć. W przypadku stałego aparatu pracownia oceni, czy badanie ma szansę dostarczyć diagnostycznych obrazów.

Klaustrofobia

Podczas badania głowa znajduje się w cewce wewnątrz tunelu aparatu.

Osoba z klaustrofobią powinna zgłosić problem podczas umawiania wizyty.

Pomocne mogą być:

  • aparat o szerszym tunelu,
  • wcześniejsze obejrzenie urządzenia,
  • kontakt głosowy z technikiem,
  • lusterko zamontowane w cewce,
  • słuchanie muzyki,
  • lek uspokajający zalecony przez lekarza.

Po przyjęciu środka uspokajającego nie wolno prowadzić samochodu. Konieczne jest zorganizowanie osoby, która odbierze pacjenta.

Rezonans w ciąży

MRI nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego. Pacjentka musi jednak poinformować personel o ciąży albo możliwości ciąży.

Badanie może zostać wykonane, gdy istnieją uzasadnione wskazania medyczne.

Szczególnej oceny wymaga podanie środka kontrastującego. Gadolin stosuje się w ciąży wyłącznie w sytuacjach, w których uzyskanie potrzebnych informacji bez kontrastu nie jest możliwe, a korzyść diagnostyczna uzasadnia jego zastosowanie.

Jak wygląda opis badania?

Opis przygotowuje lekarz radiolog, często zajmujący się neuroradiologią.

Wynik może zawierać ocenę:

  • obu kątów mostowo-móżdżkowych,
  • obu przewodów słuchowych wewnętrznych,
  • nerwów VII i VIII,
  • ślimaków,
  • przedsionków,
  • kanałów półkolistych,
  • pnia mózgu,
  • móżdżku,
  • sąsiednich naczyń,
  • opon.

W opisie mogą pojawić się określenia:

  • brak zmian ogniskowych,
  • przewody słuchowe symetryczne,
  • nerwy VII i VIII bez widocznych nieprawidłowości,
  • zmiana wzmacniająca się po kontraście,
  • schwannoma przedsionkowa,
  • komponent wewnątrzprzewodowy,
  • komponent w kącie mostowo-móżdżkowym,
  • efekt masy,
  • ucisk na pień mózgu,
  • konflikt naczyniowo-nerwowy,
  • torbiel naskórkowa,
  • restrykcja dyfuzji.

Określenie „zmiana podejrzana” nie oznacza automatycznie ostatecznej diagnozy. Czasami potrzebna jest kontrola, porównanie z wcześniejszym badaniem albo konsultacja neurochirurgiczna.

Co zrobić po wykryciu nerwiaka?

Wynik należy omówić z laryngologiem, neurootologiem lub neurochirurgiem.

Lekarz ocenia między innymi:

  • wielkość guza,
  • położenie,
  • słuch w zajętym uchu,
  • tempo wzrostu,
  • objawy,
  • wiek pacjenta,
  • choroby współistniejące.

Możliwe postępowanie obejmuje:

  • obserwację,
  • okresowe MRI,
  • kontrolne badania słuchu,
  • radiochirurgię stereotaktyczną,
  • leczenie operacyjne.

Małe guzy mogą być przez pewien czas jedynie obserwowane. Decyzja nie zależy wyłącznie od jednego wymiaru podanego w opisie.

Rezonans po operacji lub radioterapii

Badanie może być wykonywane po leczeniu nerwiaka lub innej zmiany kąta mostowo-móżdżkowego.

Celem może być:

  • ocena miejsca po operacji,
  • wykrycie pozostałej części guza,
  • poszukiwanie wznowy,
  • monitorowanie efektu radiochirurgii,
  • ocena pnia mózgu,
  • kontrola odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego.

Zmiany po leczeniu mogą wzmacniać się po kontraście i początkowo wyglądać niejednoznacznie. Duże znaczenie ma porównanie kolejnych badań.

Na wizytę należy zabrać wcześniejsze obrazy, a nie wyłącznie opis.

Czy prawidłowy rezonans wyklucza wszystkie przyczyny niedosłuchu?

Nie. MRI wyklucza przede wszystkim wiele zmian strukturalnych nerwów i okolicy mózgu.

Prawidłowy wynik nie wyklucza między innymi:

  • uszkodzenia komórek słuchowych ślimaka,
  • niedosłuchu związanego z wiekiem,
  • skutków hałasu,
  • choroby Ménière’a,
  • działania leków ototoksycznych,
  • części zaburzeń genetycznych,
  • niektórych niewielkich zmian czynnościowych.

Dlatego dalsza opieka laryngologiczna i audiologiczna może być potrzebna również po prawidłowym MRI.

Kiedy potrzebna jest pilna konsultacja?

Nie należy czekać na planowy rezonans, jeżeli występuje:

  • nagła utrata słuchu,
  • nagłe osłabienie połowy twarzy,
  • niedowład ręki lub nogi,
  • zaburzenie mowy,
  • podwójne widzenie,
  • nagły bardzo silny ból głowy,
  • utrata przytomności,
  • ostre zaburzenia chodzenia,
  • silne zawroty z objawami neurologicznymi.

Nagły niedosłuch wymaga pilnej konsultacji laryngologicznej, a objawy udaru – natychmiastowej pomocy ratunkowej.

Planowe MRI służy pogłębionej diagnostyce, ale nie zastępuje szybkiego postępowania w stanach nagłych.

Rezonans kątów mostowo-móżdżkowych Warszawa – prywatnie czy na NFZ?

Badanie można wykonać prywatnie albo w pracowni posiadającej umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Na rezonans finansowany przez NFZ wymagane jest skierowanie wystawione przez uprawnionego lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, między innymi w ramach ambulatoryjnej

Prywatny rezonans kątów mostowo-móżdżkowych w Warszawie może być dostępny w krótszym terminie. Zasady dotyczące skierowania zależą od placówki, jednak dokument od lekarza pomaga prawidłowo dobrać zakres.

Cena może zależeć od tego, czy badanie obejmuje:

  • same kąty mostowo-móżdżkowe,
  • kąty i przewody słuchowe wewnętrzne,
  • pełny rezonans mózgu,
  • kontrast,
  • angiografię MR,
  • dodatkową ocenę nerwów czaszkowych.

Podczas rejestracji należy dokładnie przeczytać nazwę oferowanej procedury.

Jak wybrać pracownię w Warszawie?

Przed zapisaniem się warto zapytać:

  • czy badanie obejmuje oba przewody słuchowe wewnętrzne,
  • czy stosowane są cienkowarstwowe sekwencje,
  • czy wykonywana jest ocena nerwów VII i VIII,
  • czy badanie obejmuje pełny rezonans mózgu,
  • czy potrzebny będzie kontrast,
  • czy cena obejmuje kontrast,
  • czy wymagany jest wynik kreatyniny,
  • czy można wykonać badanie z implantem słuchowym,
  • jak długo czeka się na opis,
  • czy wcześniejsze obrazy można przekazać radiologowi.

Duże znaczenie ma doświadczenie osoby opisującej badania neuroradiologiczne. Bardzo małe zmiany mogą wymagać dokładnej oceny cienkich warstw oraz porównania obrazów przed kontrastem i po jego podaniu.

Na skierowaniu warto podać konkretne wskazanie, na przykład:

  • jednostronny niedosłuch odbiorczy,
  • asymetria w audiometrii,
  • szum lewego ucha,
  • podejrzenie nerwiaka,
  • stan po radiochirurgii,
  • nawracające porażenie nerwu twarzowego,
  • zaburzenia równowagi z niedosłuchem.

Najczęściej zadawane pytania

Co pokazuje rezonans kątów mostowo-móżdżkowych?

Badanie pokazuje przewody słuchowe wewnętrzne, nerwy słuchu i równowagi, nerwy twarzowe, sąsiednie części pnia mózgu, móżdżku oraz pozostałe tkanki kąta mostowo-móżdżkowego.

Czy rezonans sprawdza słuch?

Nie mierzy słuchu. Do tego służy między innymi audiometria. MRI może natomiast wykryć zmianę nerwu lub mózgu odpowiedzialną za niedosłuch.

Czy badanie wykrywa nerwiaka nerwu słuchowego?

Tak. Jest to jedno z najważniejszych badań stosowanych przy podejrzeniu nerwiaka przedsionkowego.

Czy nerwiak jest złośliwy?

Najczęściej jest guzem łagodnym i wolno rosnącym. Może jednak uciskać ważne nerwy i struktury mózgu.

Czy jednostronny szum oznacza nerwiaka?

Nie. Istnieje wiele częstszych przyczyn szumów. Jednostronny szum, szczególnie połączony z asymetrią słuchu, może być wskazaniem do dokładniejszej diagnostyki.

Czy przy zawrotach głowy zawsze wykonuje się rezonans?

Nie. Większość zawrotów ma inne przyczyny. MRI rozważa się między innymi przy objawach nietypowych, niedosłuchu jednostronnym albo nieprawidłowym badaniu neurologicznym.

Czy rezonans wymaga kontrastu?

Nie zawsze. Badanie bez kontrastu może być wystarczające w części wskazań. Kontrast jest szczególnie przydatny przy podejrzeniu małego guza, zapalenia albo zmian po leczeniu.

Czy kontrast zawiera jod?

Nie. Standardowy kontrast do MRI najczęściej zawiera związek gadolinu.

Czy potrzebny jest wynik kreatyniny?

Pracownia może wymagać kreatyniny lub eGFR przed podaniem kontrastu.

Czy trzeba być na czczo?

Przy badaniu bez kontrastu zazwyczaj nie. Przed MRI z kontrastem należy sprawdzić zalecenia konkretnej placówki.

Czy trzeba zdjąć aparat słuchowy?

Tak. Zewnętrzny aparat słuchowy należy pozostawić poza pomieszczeniem z rezonansem.

Czy można wykonać MRI z implantem ślimakowym?

Zależy to od dokładnego modelu. Konieczna jest karta implantu i wcześniejsza kwalifikacja przez pracownię.

Czy aparat ortodontyczny przeszkadza?

Może powodować zakłócenia obrazu w okolicy podstawy czaszki. Należy zgłosić go przed wizytą.

Czy badanie boli?

Nie. Dyskomfort może wynikać z hałasu, leżenia nieruchomo, wkłucia albo klaustrofobii.

Ile trwa badanie?

Najczęściej około 25–45 minut. Pełne MRI mózgu z kontrastem i dodatkowymi sekwencjami może trwać dłużej.

Czy wynik jest dostępny od razu?

Obrazy powstają podczas badania, ale wymagają analizy radiologa. Termin przygotowania opisu zależy od placówki.

Czy po rezonansie można prowadzić samochód?

Po standardowym badaniu można zazwyczaj prowadzić. Nie należy prowadzić po przyjęciu leku uspokajającego.

Rezonans kątów mostowo-móżdżkowych Warszawa – podsumowanie

Rezonans magnetyczny kątów mostowo-móżdżkowych jest celowanym badaniem pozwalającym dokładnie ocenić struktury łączące ucho wewnętrzne z mózgiem.

W zakresie znajdują się przede wszystkim:

  • przewody słuchowe wewnętrzne,
  • nerwy przedsionkowo-ślimakowe,
  • nerwy twarzowe,
  • kąty mostowo-móżdżkowe,
  • sąsiednie części pnia mózgu,
  • sąsiednie części móżdżku.

Badanie może być zlecane przy jednostronnym albo asymetrycznym niedosłuchu, szumie odczuwanym tylko w jednym uchu, niektórych zaburzeniach równowagi, drętwieniu twarzy oraz podejrzeniu guza nerwu.

MRI może pomóc wykryć nerwiaka przedsionkowego, oponiaka, torbiel naskórkową, nerwiaka nerwu twarzowego i inne zmiany uciskające nerwy czaszkowe.

Rezonans nie jest jednak badaniem mierzącym słuch. Nie zastępuje audiometrii, konsultacji laryngologicznej ani testów układu równowagi. Największą wartość ma wtedy, gdy zostanie wykonany razem z pełną oceną kliniczną.

Osoby zainteresowane badaniem rezonans kątów mostowo-móżdżkowych Warszawa powinny upewnić się, że wybrany protokół obejmuje oba przewody słuchowe wewnętrzne i cienkowarstwową ocenę nerwów VII oraz VIII. Zwykły rezonans mózgu może nie być wystarczający.

Przed badaniem należy zgłosić aparat słuchowy, implant ślimakowy, aparat ortodontyczny i wszystkie pozostałe implanty. Warto zabrać wynik audiometrii, wcześniejsze obrazy i dokumentację laryngologiczną.

Nagła utrata słuchu, ostre osłabienie twarzy albo zawroty połączone z niedowładem i zaburzeniami mowy wymagają pilnej pomocy medycznej. Nie należy w takiej sytuacji czekać na termin planowego MRI.

Informacja: Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O potrzebie wykonania rezonansu, zakresie badania oraz zastosowaniu środka kontrastującego powinien zdecydować lekarz na podstawie objawów i wyników wcześniejszej diagnostyki.

Wyszukaj klinikę