Ból nadgarstka lub ręki może utrudniać wykonywanie nawet najprostszych codziennych czynności. Problemem staje się podnoszenie przedmiotów, pisanie na klawiaturze, prowadzenie samochodu, przygotowywanie posiłków, zapinanie guzików, a nawet trzymanie telefonu.

Dolegliwości mogą pojawić się nagle, na przykład po upadku, skręceniu nadgarstka albo uderzeniu. U części pacjentów rozwijają się jednak stopniowo, bez wyraźnego urazu. Początkowo ból występuje wyłącznie podczas wysiłku, a z czasem zaczyna być odczuwany również w spoczynku.

Nadgarstek i ręka mają skomplikowaną budowę. W niewielkiej przestrzeni znajduje się wiele kości, stawów, więzadeł, ścięgien, mięśni, nerwów oraz naczyń krwionośnych. Ustalenie, która struktura jest źródłem dolegliwości, nie zawsze jest możliwe wyłącznie na podstawie badania lekarskiego lub zdjęcia rentgenowskiego.

W takich przypadkach lekarz może zalecić rezonans magnetyczny. MRI pozwala szczegółowo ocenić tkanki miękkie, szpik kostny oraz wewnętrzne struktury stawów. Badanie może pomóc w wykryciu uszkodzeń więzadeł, ścięgien i chrząstki, a także złamań niewidocznych w RTG, stanów zapalnych, torbieli, zmian zwyrodnieniowych oraz niektórych chorób kości.

Osoby poszukujące badania rezonans nadgarstka Warszawa mogą znaleźć w stolicy wiele pracowni diagnostycznych oferujących MRI prywatnie lub w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Przed zapisaniem się warto jednak sprawdzić, jaki dokładnie obszar powinien zostać zbadany, czy potrzebne jest skierowanie oraz czy badanie ma być wykonane z kontrastem.

Czym jest rezonans magnetyczny nadgarstka?

Rezonans magnetyczny, nazywany również MRI lub MR, jest nieinwazyjną metodą diagnostyki obrazowej. Do tworzenia szczegółowych obrazów wnętrza organizmu wykorzystuje silne pole magnetyczne, fale radiowe oraz system komputerowy.

Badanie nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego. Pod tym względem różni się od RTG i tomografii komputerowej.

MRI jest szczególnie przydatne do oceny tkanek miękkich kończyn, w tym mięśni, ścięgien i więzadeł. Umożliwia także obrazowanie chrząstki, nerwów, naczyń, szpiku kostnego i struktur znajdujących się wewnątrz stawów.

Podczas rezonansu nadgarstka badana kończyna zostaje ułożona w specjalnej cewce. Aparat wykonuje serię obrazów przedstawiających nadgarstek w różnych płaszczyznach i sekwencjach.

Uzyskane obrazy są następnie analizowane przez lekarza radiologa. Opis badania powinien zostać oceniony razem z objawami pacjenta, wynikiem badania fizykalnego i wcześniejszą dokumentacją.

Rezonans nadgarstka a rezonans ręki – czy to jest to samo badanie?

Określenia „rezonans nadgarstka” i „rezonans ręki” bywają używane zamiennie, jednak nie zawsze oznaczają dokładnie ten sam zakres badania.

Rezonans nadgarstka obejmuje przede wszystkim:

  • dalsze części kości promieniowej i łokciowej,
  • kości nadgarstka,
  • staw promieniowo-nadgarstkowy,
  • staw promieniowo-łokciowy dalszy,
  • stawy śródnadgarstkowe,
  • więzadła nadgarstka,
  • kompleks chrząstki trójkątnej,
  • ścięgna zginaczy i prostowników,
  • kanał nadgarstka,
  • okoliczne nerwy i tkanki miękkie.

Rezonans ręki może natomiast obejmować:

  • kości śródręcza,
  • stawy śródręczno-paliczkowe,
  • paliczki,
  • stawy międzypaliczkowe,
  • ścięgna palców,
  • więzadła,
  • mięśnie ręki,
  • tkankę podskórną,
  • nerwy i naczynia.

Jeżeli problem dotyczy konkretnego palca, kciuka albo śródręcza, samo skierowanie na rezonans nadgarstka może nie wystarczyć. Pracownia powinna wiedzieć, gdzie znajduje się bolesna lub uszkodzona struktura.

Podczas rejestracji warto dokładnie podać stronę oraz zakres badania, na przykład:

  • rezonans prawego nadgarstka,
  • rezonans lewego nadgarstka,
  • rezonans prawej ręki,
  • rezonans lewego kciuka,
  • rezonans palca wskazującego.

Niewłaściwie określony obszar może spowodować, że najważniejsza struktura znajdzie się poza zakresem obrazowania. W razie wątpliwości należy skonsultować treść skierowania z lekarzem lub pracownią.

Dlaczego diagnostyka nadgarstka jest trudna?

Nadgarstek składa się z ośmiu niewielkich kości ułożonych w dwóch rzędach. Łączą się one ze sobą, a także z kością promieniową, kością łokciową i kośćmi śródręcza.

Stabilność tego układu zapewnia wiele drobnych więzadeł. Przez okolicę nadgarstka przebiegają także ścięgna odpowiedzialne za poruszanie palcami, nerw pośrodkowy, nerw łokciowy oraz liczne naczynia krwionośne.

Ból odczuwany w podobnym miejscu może pochodzić z różnych struktur. Dolegliwości po stronie kciuka mogą być związane między innymi ze ścięgnami, kością łódeczkowatą, stawem kciuka albo więzadłami.

Ból po stronie małego palca może mieć związek z kompleksem chrząstki trójkątnej, ścięgnem prostownika łokciowego nadgarstka, stawem promieniowo-łokciowym dalszym lub kością trójgraniastą.

Niektóre urazy są trudne do wykrycia na standardowych zdjęciach rentgenowskich. Dotyczy to zwłaszcza drobnych uszkodzeń więzadeł, chrząstki, ścięgien oraz części złamań bez przemieszczenia.

MRI jest jednym z badań, które mogą pomóc w wyjaśnieniu takich dolegliwości.

Co pokazuje rezonans magnetyczny nadgarstka?

Rezonans pozwala ocenić jednocześnie wiele rodzajów tkanek. Zakres analizy zależy od wskazania klinicznego i zastosowanego protokołu.

Kości nadgarstka

W badaniu widoczne są:

  • kość łódeczkowata,
  • kość księżycowata,
  • kość trójgraniasta,
  • kość grochowata,
  • kość czworoboczna większa,
  • kość czworoboczna mniejsza,
  • kość główkowata,
  • kość haczykowata.

Radiolog ocenia również dalsze części kości promieniowej i łokciowej oraz podstawy kości śródręcza.

MRI może pokazać nie tylko kształt i ciągłość kości, ale również zmiany zachodzące w szpiku kostnym. Dzięki temu możliwe jest wykrywanie obrzęku, stłuczeń kostnych, przeciążeń i części złamań niewidocznych w RTG.

Więzadła

Niewielkie więzadła utrzymują kości nadgarstka w prawidłowym położeniu i umożliwiają ich skoordynowany ruch.

Do najważniejszych należą między innymi:

  • więzadło łódeczkowato-księżycowate,
  • więzadło księżycowato-trójgraniaste,
  • więzadła grzbietowe,
  • więzadła dłoniowe,
  • więzadła poboczne.

Uszkodzenie więzadła może prowadzić do niestabilności, bólu, przeskakiwania i stopniowego rozwoju zmian zwyrodnieniowych.

Kompleks chrząstki trójkątnej

Kompleks chrząstki trójkątnej, określany skrótem TFCC, znajduje się po stronie łokciowej nadgarstka, czyli od strony małego palca.

Pełni funkcję stabilizującą i amortyzującą. Uczestniczy także w przenoszeniu obciążeń między kośćmi przedramienia i nadgarstka.

Do uszkodzenia TFCC może dojść po upadku, skręceniu ręki albo podczas wykonywania ruchów rotacyjnych pod obciążeniem. Zmiany mogą również rozwijać się stopniowo w wyniku przeciążenia i zużywania tkanek.

Ścięgna

Rezonans umożliwia ocenę ścięgien prostowników znajdujących się po stronie grzbietowej oraz ścięgien zginaczy przebiegających po stronie dłoniowej.

W obrazie można rozpoznać między innymi:

  • tendinopatię,
  • zapalenie pochewki ścięgna,
  • częściowe uszkodzenie,
  • całkowite zerwanie,
  • nieprawidłowe położenie ścięgna,
  • płyn otaczający ścięgno,
  • zrosty i zmiany pooperacyjne.

Kanał nadgarstka i nerw pośrodkowy

Kanał nadgarstka jest wąską przestrzenią, przez którą przechodzą ścięgna zginaczy palców oraz nerw pośrodkowy.

Rezonans może pokazać budowę kanału, przebieg nerwu oraz zmiany zajmujące przestrzeń, na przykład torbiel lub guz. Nie jest jednak jedynym badaniem stosowanym przy podejrzeniu zespołu cieśni nadgarstka.

Rozpoznanie zespołu cieśni opiera się przede wszystkim na objawach, badaniu lekarskim oraz — w określonych przypadkach — badaniu przewodnictwa nerwowego lub elektromiografii. Pomocne może być również USG.

Chrząstka i powierzchnie stawowe

MRI umożliwia ocenę powierzchni stawowych i pokrywającej je chrząstki. Może wykazać jej ścieńczenie, nierówności, pęknięcia i ubytki.

Badanie może też pokazać zmiany podchrzęstne, wysięk, zapalenie błony maziowej oraz cechy choroby zwyrodnieniowej.

Tkanki miękkie ręki

W przypadku rezonansu ręki analizowane mogą być również:

  • mięśnie,
  • rozcięgna,
  • więzadła palców,
  • płytki dłoniowe,
  • troczki ścięgien,
  • tkanka podskórna,
  • nerwy,
  • naczynia,
  • zmiany guzowate.

MRI jest szczególnie przydatne, gdy trzeba określić położenie, wielkość i charakter zmiany znajdującej się w tkankach miękkich.

Co może wykryć rezonans nadgarstka i ręki?

Badanie może być zlecane przy wielu rodzajach urazów i chorób. Nie każda nieprawidłowość widoczna w rezonansie musi jednak odpowiadać za dolegliwości pacjenta.

Wynik powinien zostać omówiony z lekarzem, który porówna obraz z miejscem bólu, zakresem ruchu, stabilnością stawu oraz mechanizmem urazu.

Złamanie kości łódeczkowatej

Kość łódeczkowata znajduje się po stronie kciuka. Jej złamanie jest jednym z częstszych urazów kości nadgarstka.

Do uszkodzenia może dojść podczas upadku na wyprostowaną rękę. Typowym objawem jest ból po stronie kciuka, nasilający się przy ucisku oraz poruszaniu nadgarstkiem.

Niektóre złamania kości łódeczkowatej nie są widoczne na pierwszym zdjęciu rentgenowskim. Jeśli objawy nadal wskazują na uraz, lekarz może zalecić kontrolne RTG, tomografię komputerową lub rezonans.

MRI może wykazać linię złamania, obrzęk szpiku i uszkodzenia towarzyszące. Po urazie ręki lub nadgarstka zdjęcie RTG jest zazwyczaj badaniem początkowym, natomiast rezonans może być kolejnym etapem, jeśli radiogram jest prawidłowy lub niejednoznaczny, a podejrzenie uszkodzenia pozostaje.

Wczesne rozpoznanie jest ważne, ponieważ część kości łódeczkowatej ma ograniczone ukrwienie. Nieleczone złamanie może prowadzić do zaburzeń zrostu i dalszych problemów z funkcjonowaniem nadgarstka.

Złamania utajone i stłuczenia kostne

Rezonans może wykazać również inne złamania, których nie udało się jednoznacznie uwidocznić w RTG.

Dotyczy to między innymi:

  • drobnych złamań bez przemieszczenia,
  • urazów kości nadgarstka,
  • złamań przeciążeniowych,
  • stłuczeń kostnych,
  • urazów dalszego końca kości promieniowej.

Zmiany w szpiku kostnym mogą być widoczne w MRI już wtedy, gdy struktura kości na zdjęciu rentgenowskim wygląda prawidłowo.

Uszkodzenie więzadła łódeczkowato-księżycowatego

Więzadło łódeczkowato-księżycowate łączy dwie ważne kości pierwszego szeregu nadgarstka. Jego uszkodzenie może powstać po upadku lub gwałtownym wygięciu ręki.

Pacjent może odczuwać:

  • ból po grzbietowej stronie nadgarstka,
  • osłabienie chwytu,
  • przeskakiwanie,
  • uczucie niestabilności,
  • ból podczas podpierania się na dłoni,
  • dolegliwości podczas wykonywania pompki lub wstawania z krzesła.

MRI może pomóc w ocenie ciągłości więzadła i zmian towarzyszących. W wybranych przypadkach lekarz może zalecić artrografię MR, tomografię z artrografią lub artroskopię.

Nieleczona niestabilność może z czasem prowadzić do nieprawidłowego ustawienia kości i zmian zwyrodnieniowych.

Uszkodzenie kompleksu TFCC

Uszkodzenie kompleksu chrząstki trójkątnej jest jedną z częstszych przyczyn bólu po stronie małego palca.

Objawy mogą obejmować:

  • ból przy obracaniu przedramienia,
  • ból podczas otwierania słoika,
  • osłabienie chwytu,
  • trzaski,
  • przeskakiwanie,
  • uczucie niestabilności,
  • ból przy podpieraniu się na ręce.

Do urazu może dojść po upadku, gwałtownym skręceniu nadgarstka lub podczas podnoszenia ciężaru. Zmiany zwyrodnieniowe TFCC mogą rozwijać się także stopniowo.

Standardowy rezonans może uwidocznić część uszkodzeń. W przypadku drobnych zmian wewnątrzstawowych lekarz może rozważyć artrografię rezonansu, w której rozcieńczony środek kontrastujący podawany jest bezpośrednio do stawu.

Zapalenie pochewek ścięgnistych

Ścięgna przebiegające w okolicy nadgarstka są otoczone pochewkami, które ułatwiają ich przesuwanie się podczas ruchu.

Przeciążenie, uraz lub choroba zapalna mogą doprowadzić do podrażnienia pochewki. W rezonansie może być widoczny płyn, pogrubienie tkanek i zmiana sygnału ścięgna.

Pacjent może odczuwać:

  • miejscowy ból,
  • obrzęk,
  • trzeszczenie,
  • sztywność,
  • osłabienie chwytu,
  • ból podczas poruszania palcami.

MRI może również pomóc w określeniu, czy poza zapaleniem występuje częściowe uszkodzenie ścięgna.

Zespół de Quervaina

Zespół de Quervaina jest schorzeniem dotyczącym ścięgien przebiegających po stronie kciuka. Dolegliwości mogą nasilać się podczas chwytania, unoszenia dziecka, używania telefonu lub wykonywania powtarzalnych ruchów kciukiem.

Najczęściej występują:

  • ból u podstawy kciuka,
  • tkliwość po promieniowej stronie nadgarstka,
  • obrzęk,
  • ból przy odwodzeniu kciuka,
  • osłabienie chwytu.

Rozpoznanie często można ustalić na podstawie badania klinicznego. Pomocne może być USG. Rezonans nie zawsze jest konieczny, ale może zostać wykonany w nietypowych przypadkach lub wtedy, gdy należy wykluczyć inne źródło bólu.

Uszkodzenia ścięgien palców

MRI ręki może być przydatne po przecięciu, uderzeniu, zwichnięciu palca lub urazie sportowym.

Badanie może pomóc w ocenie:

  • ścięgien zginaczy,
  • ścięgien prostowników,
  • troczków utrzymujących ścięgna,
  • przyczepów ścięgnistych,
  • blizn i zrostów,
  • zmian pooperacyjnych.

Uszkodzenia ścięgien mogą prowadzić do trudności w zginaniu albo prostowaniu palca. W niektórych przypadkach rozpoznanie jest możliwe na podstawie badania lekarskiego i USG, natomiast MRI stosuje się przy bardziej złożonych lub niejasnych urazach.

Uszkodzenia więzadeł palców

Zwichnięcie albo silne odgięcie palca może spowodować uszkodzenie więzadła pobocznego lub płytki dłoniowej.

Szczególnym przykładem jest uszkodzenie więzadła pobocznego łokciowego stawu kciuka. Może ono powstać między innymi w wyniku gwałtownego odgięcia kciuka.

Objawami są ból, obrzęk, osłabienie chwytu i niestabilność. Rezonans może pomóc ocenić stopień uszkodzenia oraz położenie zerwanego więzadła.

MRI jest szczególnie przydatne w obrazowaniu urazów tkanek miękkich ręki, w tym więzadeł pobocznych, płytek dłoniowych, ścięgien i struktur utrzymujących ścięgna przy kości.

Torbiele galaretowate nadgarstka

Ganglion, nazywany potocznie torbielą galaretowatą, jest jedną z częstszych zmian występujących w okolicy nadgarstka.

Może tworzyć widoczne uwypuklenie, ale czasem znajduje się głębiej i nie jest wyczuwalny. U części pacjentów nie powoduje żadnych objawów. U innych może prowadzić do bólu, ograniczenia ruchu lub ucisku na sąsiednie struktury.

MRI pozwala określić:

  • lokalizację zmiany,
  • jej wielkość,
  • stosunek do stawu i ścięgien,
  • ewentualny ucisk na nerwy,
  • cechy odróżniające ją od zmian litych.

W wielu przypadkach do rozpoznania wystarcza badanie lekarskie i USG. Rezonans może być potrzebny przy nietypowym położeniu lub niejednoznacznym obrazie.

Zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka jest wynikiem ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka.

Typowe objawy to:

  • drętwienie kciuka, palca wskazującego i środkowego,
  • mrowienie dłoni,
  • dolegliwości nasilające się w nocy,
  • osłabienie chwytu,
  • wypadanie przedmiotów z ręki,
  • zanik mięśni kłębu kciuka w zaawansowanych przypadkach.

Rezonans może pokazać przebieg i wygląd nerwu oraz przyczynę zajmującą przestrzeń kanału, na przykład torbiel, guz lub zmianę zapalną.

MRI nie jest jednak rutynowym badaniem pierwszego wyboru u każdego pacjenta z podejrzeniem cieśni. Zazwyczaj większe znaczenie mają objawy, badanie kliniczne, elektromiografia oraz USG.

Choroba Kienböcka

Choroba Kienböcka polega na zaburzeniu ukrwienia i stopniowym uszkodzeniu kości księżycowatej.

Może powodować:

  • przewlekły ból nadgarstka,
  • sztywność,
  • osłabienie chwytu,
  • obrzęk,
  • ograniczenie zakresu ruchu.

Rezonans jest czuły na zmiany zachodzące w szpiku kostnym i może wykazać nieprawidłowości na wcześniejszym etapie niż klasyczne RTG.

W późniejszym okresie może dojść do deformacji i zapadnięcia kości księżycowatej oraz rozwoju wtórnych zmian zwyrodnieniowych.

Choroba zwyrodnieniowa nadgarstka i ręki

Zmiany zwyrodnieniowe mogą dotyczyć zarówno nadgarstka, jak i stawów palców oraz stawu podstawy kciuka.

Objawy obejmują najczęściej:

  • ból podczas ruchu,
  • sztywność,
  • ograniczenie ruchomości,
  • obrzęk,
  • osłabienie chwytu,
  • zniekształcenie stawu.

Podstawowym badaniem obrazowym jest zazwyczaj RTG. Rezonans może zostać zalecony, gdy konieczna jest dokładniejsza ocena chrząstki, szpiku, więzadeł lub tkanek miękkich.

MRI może również wykazać zmiany występujące przed pojawieniem się wyraźnych nieprawidłowości na zdjęciu rentgenowskim.

Reumatoidalne zapalenie stawów i inne choroby zapalne

Rezonans może być wykorzystywany w diagnostyce chorób zapalnych obejmujących nadgarstek i drobne stawy ręki.

Badanie może pokazać:

  • zapalenie błony maziowej,
  • zapalenie pochewek ścięgnistych,
  • obrzęk szpiku,
  • nadżerki kostne,
  • wysięk,
  • uszkodzenia chrząstki.

W przypadku przewlekłego bólu ręki lub nadgarstka oraz podejrzenia zapalnej choroby stawów MRI może stanowić odpowiednie badanie uzupełniające, zależnie od wyników RTG i obrazu klinicznego.

Sam rezonans nie wystarcza jednak do rozpoznania choroby reumatologicznej. Konieczna jest konsultacja, badanie lekarskie oraz często wykonanie badań laboratoryjnych.

Guzy kości i tkanek miękkich

Większość guzków występujących w okolicy dłoni i nadgarstka ma charakter łagodny. Każda nietypowa, powiększająca się lub bolesna zmiana powinna jednak zostać oceniona przez lekarza.

MRI może pomóc określić:

  • dokładne położenie zmiany,
  • jej wielkość,
  • budowę wewnętrzną,
  • stosunek do nerwów, naczyń i ścięgien,
  • zajęcie kości,
  • zakres przed planowanym leczeniem.

W przypadku podejrzenia guza badanie może wymagać dożylnego podania środka kontrastującego.

Infekcje nadgarstka i ręki

Rezonans może być wykorzystywany przy podejrzeniu zapalenia kości, stawu, pochewki ścięgna albo głębokich tkanek miękkich.

Niepokojące objawy to:

  • szybko narastający obrzęk,
  • zaczerwienienie,
  • ocieplenie skóry,
  • silny ból,
  • gorączka,
  • rana lub ukłucie,
  • wyciek ropny,
  • ograniczenie ruchomości.

Takie objawy wymagają pilnej konsultacji. Nie należy czekać wyłącznie na planowy rezonans, ponieważ zakażenia ręki mogą szybko prowadzić do uszkodzenia tkanek.

Kiedy warto wykonać rezonans nadgarstka?

MRI nie musi być pierwszym badaniem wykonywanym przy każdym bólu. Najczęściej wcześniej przeprowadza się badanie lekarskie oraz wykonuje RTG lub USG.

Rezonans może być zalecany, gdy:

  • ból utrzymuje się mimo leczenia,
  • objawy pojawiły się po urazie,
  • RTG nie wykazało złamania, ale nadal jest ono podejrzewane,
  • występuje osłabienie chwytu,
  • nadgarstek przeskakuje lub się blokuje,
  • podejrzewane jest uszkodzenie więzadła,
  • występuje ból po stronie kciuka lub małego palca,
  • podejrzewane jest uszkodzenie TFCC,
  • nie można swobodnie poruszać palcem,
  • pojawił się guz lub nietypowy obrzęk,
  • wcześniejsze badania nie wyjaśniły objawów,
  • planowana jest operacja,
  • należy ocenić stan po leczeniu lub zabiegu.

Przy przewlekłym bólu nadgarstka początkowym badaniem obrazowym jest zazwyczaj RTG. Jeżeli radiogram jest prawidłowy albo pokazuje jedynie nieswoiste zmiany, wybór kolejnego badania zależy od podejrzewanej choroby. MRI bez kontrastu jest często odpowiednie przy podejrzeniu uszkodzenia ścięgien, więzadeł, chrząstki lub zmian wewnątrzstawowych.

Rezonans nadgarstka po urazie

Najczęstszym mechanizmem urazu jest upadek na wyprostowaną rękę. Do uszkodzenia może dojść także podczas treningu, pracy fizycznej, wypadku komunikacyjnego lub gwałtownego skręcenia nadgarstka.

Bezpośrednio po urazie należy zwrócić uwagę na:

  • silny ból,
  • szybko narastający obrzęk,
  • zasinienie,
  • widoczne zniekształcenie,
  • niemożność poruszania palcami,
  • zaburzenia czucia,
  • ochłodzenie lub zblednięcie ręki.

Przy takich objawach konieczna jest pilna ocena medyczna. W pierwszej kolejności zazwyczaj wykonywane jest RTG.

Rezonans może być kolejnym badaniem, jeżeli:

  • RTG nie wykazało złamania, ale nadal jest ono podejrzewane,
  • ból utrzymuje się mimo unieruchomienia,
  • podejrzewane jest uszkodzenie więzadła,
  • występuje niestabilność,
  • lekarz podejrzewa uraz TFCC,
  • konieczna jest ocena ścięgien lub chrząstki.

MRI bez kontrastu jest również uznawane za odpowiednią metodę przy podejrzeniu urazu ścięgna lub więzadła ręki po wykryciu złamania albo w przypadku utrzymujących się objawów.

Rezonans nadgarstka a RTG

RTG dobrze pokazuje kości, ustawienie stawów, zwichnięcia, przemieszczenia i część zmian zwyrodnieniowych.

Jest szybkie, szeroko dostępne i najczęściej stanowi pierwszy etap diagnostyki po urazie.

Zdjęcie rentgenowskie nie pokazuje jednak dokładnie:

  • więzadeł,
  • ścięgien,
  • kompleksu TFCC,
  • nerwów,
  • większości chrząstki,
  • niewielkich zmian w szpiku kostnym.

Prawidłowy wynik RTG nie wyklucza więc uszkodzenia nadgarstka. Pacjent może mieć złamanie utajone, naderwane więzadło lub uszkodzenie chrząstki mimo braku widocznych nieprawidłowości na zdjęciu.

Rezonans nadgarstka a USG

USG umożliwia ocenę wielu powierzchownie położonych struktur ręki i nadgarstka.

Badanie może być przydatne do oceny:

  • ścięgien,
  • pochewek ścięgnistych,
  • nerwów,
  • torbieli,
  • zmian powierzchownych,
  • ciał obcych,
  • ruchu ścięgna.

Zaletą USG jest możliwość wykonywania badania dynamicznego. Lekarz może obserwować zachowanie struktur podczas poruszania palcami lub nadgarstkiem.

MRI lepiej przedstawia szpik kostny, chrząstkę, głębokie więzadła oraz wewnętrzne struktury stawów. Pozwala również objąć badaniem większy obszar w wielu płaszczyznach.

Wybór pomiędzy MRI i USG zależy od podejrzewanej nieprawidłowości. Badania te często się uzupełniają.

Rezonans nadgarstka a tomografia komputerowa

Tomografia komputerowa bardzo dokładnie pokazuje strukturę kości. Może być wykorzystywana do oceny skomplikowanych złamań, stopnia przemieszczenia odłamów oraz zrostu kostnego.

Rezonans lepiej obrazuje natomiast:

  • więzadła,
  • ścięgna,
  • chrząstkę,
  • nerwy,
  • szpik kostny,
  • stany zapalne,
  • zmiany tkanek miękkich.

Tomografia wykorzystuje promieniowanie jonizujące, podczas gdy MRI go nie stosuje.

O wyborze badania decyduje pytanie diagnostyczne. W przypadku podejrzenia drobnego złamania lekarz może wybrać zarówno tomografię, jak i rezonans. Jeżeli głównym problemem jest więzadło, ścięgno lub chrząstka, częściej przydatne będzie MRI.

Rezonans bez kontrastu czy z kontrastem?

Większość standardowych rezonansów nadgarstka i ręki wykonuje się bez dożylnego środka kontrastującego.

Badanie bez kontrastu może wystarczyć do oceny:

  • złamań utajonych,
  • obrzęku szpiku,
  • więzadeł,
  • TFCC,
  • ścięgien,
  • chrząstki,
  • zmian zwyrodnieniowych,
  • torbieli.

Kontrast dożylny może zostać zastosowany przy podejrzeniu:

  • guza,
  • infekcji,
  • aktywnego procesu zapalnego,
  • niektórych zmian pooperacyjnych,
  • zaburzeń ukrwienia,
  • konieczności dokładniejszego określenia charakteru zmiany.

Przed podaniem kontrastu personel pyta między innymi o choroby nerek, wcześniejsze reakcje na środki kontrastujące i inne istotne schorzenia. W określonych sytuacjach potrzebny jest aktualny wynik kreatyniny lub eGFR.

Czym jest artrografia rezonansowa nadgarstka?

Artrografia MR jest bardziej złożonym badaniem niż standardowy rezonans.

Przed wykonaniem zdjęć rozcieńczony środek kontrastujący podaje się bezpośrednio do stawu. Płyn rozszerza jamę stawową i może wnikać w miejsce uszkodzenia.

Badanie może być pomocne w ocenie:

  • niewielkich uszkodzeń TFCC,
  • więzadła łódeczkowato-księżycowatego,
  • więzadła księżycowato-trójgraniastego,
  • chrząstki,
  • zmian wewnątrzstawowych.

Artrografia jest szczególnie skuteczna w obrazowaniu wewnętrznych struktur stawów, w tym więzadeł, ścięgien i chrząstki. Może być stosowana między innymi w diagnostyce nadgarstka.

Nie jest to jednak badanie potrzebne każdej osobie z bólem. Decyzję o jego wykonaniu podejmuje lekarz na podstawie objawów, badania klinicznego i wyników wcześniejszej diagnostyki.

Jak przebiega rezonans magnetyczny nadgarstka?

Przed badaniem pacjent wypełnia ankietę bezpieczeństwa. Pytania dotyczą między innymi implantów, przebytych operacji, metalowych elementów w organizmie, ciąży, chorób nerek i klaustrofobii.

Następnie należy pozostawić poza pomieszczeniem z aparatem wszystkie metalowe i elektroniczne przedmioty, w tym:

  • telefon,
  • zegarek,
  • klucze,
  • monety,
  • biżuterię,
  • karty płatnicze,
  • pasek z metalową klamrą,
  • spinki i wsuwki,
  • odzież z metalowymi elementami.

Pacjent zostaje ułożony na ruchomym stole. Pozycja zależy od rodzaju aparatu i protokołu pracowni.

Badanie może zostać wykonane:

  • w pozycji na plecach z ręką ułożoną wzdłuż ciała,
  • w pozycji na brzuchu z ręką wyciągniętą nad głową,
  • w innym ułożeniu dostosowanym do aparatu i stanu pacjenta.

Nadgarstek umieszcza się w specjalnej cewce umożliwiającej uzyskanie szczegółowych obrazów niewielkich struktur. Kończyna może zostać zabezpieczona poduszkami, klinami lub pasami, aby ograniczyć mimowolne ruchy.

W czasie badania aparat wydaje głośne, rytmiczne dźwięki. Pacjent otrzymuje słuchawki lub zatyczki do uszu.

Personel przez cały czas nadzoruje badanie. Pacjent może komunikować się z technikiem i otrzymuje urządzenie umożliwiające wezwanie pomocy.

Ile trwa rezonans nadgarstka?

Czas badania zależy od:

  • zakresu obrazowania,
  • liczby wykonywanych sekwencji,
  • rodzaju aparatu,
  • konieczności podania kontrastu,
  • współpracy pacjenta,
  • potrzeby powtórzenia poruszonych obrazów.

MRI trwa zazwyczaj od kilkunastu minut do około godziny, zależnie od badanego obszaru i protokołu.

Rezonans jednego nadgarstka najczęściej jest krótszy niż rozległe badania obejmujące kilka części ciała. Należy jednak zarezerwować dodatkowy czas na rejestrację, ankietę bezpieczeństwa, przebranie się i przygotowanie kończyny.

Najważniejsze jest pozostawanie bez ruchu. Nawet niewielkie poruszenie palcami może pogorszyć jakość obrazów.

Czy podczas badania cała osoba znajduje się w tunelu?

To zależy od konstrukcji aparatu i sposobu ułożenia pacjenta.

Przy badaniu nadgarstka możliwe jest ułożenie z ręką wyciągniętą nad głową. W takim przypadku część ciała może znajdować się w tunelu aparatu.

W innych pracowniach ręka może być ułożona wzdłuż tułowia. Dokładne położenie głowy względem tunelu zależy wtedy od wzrostu pacjenta, badanego obszaru i budowy urządzenia.

Osoby z klaustrofobią powinny zgłosić ten problem już podczas rejestracji. Pracownia może wyjaśnić, w jakiej pozycji wykonywane jest badanie oraz czy dostępny jest aparat o większej średnicy tunelu.

Czy rezonans nadgarstka boli?

Samo obrazowanie jest bezbolesne. Pacjent nie odczuwa działania pola magnetycznego ani fal radiowych.

Dyskomfort może wynikać z konieczności pozostawania przez dłuższy czas w jednej pozycji. Szczególnie uciążliwe może być ułożenie ręki nad głową.

Jeśli nadgarstek jest bardzo bolesny, należy poinformować o tym personel. Technik może zastosować dodatkowe podparcie, aby ograniczyć napięcie mięśni i ułatwić utrzymanie pozycji.

Nie należy samodzielnie zmieniać ułożenia ręki podczas wykonywania sekwencji. Poruszenie może spowodować konieczność powtórzenia części badania.

Jak przygotować się do rezonansu nadgarstka?

Standardowe MRI bez kontrastu zazwyczaj nie wymaga skomplikowanego przygotowania.

Jeżeli pracownia nie zaleci inaczej, pacjent może najczęściej normalnie jeść, pić i przyjmować swoje leki. Szczegółowe zasady mogą jednak różnić się między placówkami.

Na badanie warto zabrać:

  • skierowanie lub kod e-skierowania, jeśli jest wymagany,
  • dokument tożsamości,
  • wcześniejsze zdjęcia RTG,
  • wyniki USG,
  • wyniki tomografii,
  • wcześniejsze obrazy rezonansu,
  • dokumentację ortopedyczną,
  • wypis ze szpitala,
  • dokumentację przebytej operacji,
  • kartę implantu,
  • aktualny wynik kreatyniny, jeżeli wymaga go pracownia.

Warto założyć wygodną odzież bez metalowych zamków, guzików, nitów i innych elementów.

Nie należy nakładać biżuterii. Zegarek i urządzenia elektroniczne trzeba pozostawić poza pomieszczeniem z magnesem.

Implanty i metalowe elementy w organizmie

Przed badaniem należy poinformować personel o wszystkich implantach i urządzeniach znajdujących się w organizmie.

Szczególnie ważne jest zgłoszenie:

  • rozrusznika serca,
  • kardiowertera-defibrylatora,
  • implantu ślimakowego,
  • neurostymulatora,
  • pompy insulinowej,
  • klipsów naczyniowych,
  • protez,
  • śrub i płytek,
  • metalowych odłamków,
  • przebytych urazów oka z obecnością metalu,
  • wcześniejszych operacji.

Silne pole magnetyczne może oddziaływać na określone implanty i urządzenia. Część z nich jest dopuszczona do MRI wyłącznie po spełnieniu warunków określonych przez producenta.

Obecność implantu ortopedycznego nie zawsze oznacza przeciwwskazanie. Konieczne jest jednak ustalenie jego rodzaju, modelu i materiału.

Personel może poprosić o kartę implantu, dokumentację zabiegu lub dodatkowe informacje od producenta. MRI wymaga szczegółowej kontroli bezpieczeństwa u osób z implantami albo metalowymi elementami w organizmie.

Rezonans nadgarstka po operacji

MRI może być wykonywane również po zabiegach chirurgicznych, na przykład po zespoleniu złamania, rekonstrukcji więzadła, operacji cieśni lub naprawie ścięgna.

Przed badaniem należy poinformować pracownię:

  • kiedy wykonano operację,
  • jaki był jej zakres,
  • czy zastosowano implanty,
  • z jakiego materiału wykonano elementy,
  • czy występują powikłania,
  • czego dotyczy pytanie diagnostyczne.

Metalowe śruby lub płytki mogą powodować artefakty, czyli zakłócenia obrazu. Ich rozległość zależy od materiału i położenia implantu.

Nowoczesne protokoły mogą częściowo ograniczyć te zakłócenia, ale nie zawsze możliwa jest pełna ocena tkanek bezpośrednio przylegających do metalu.

Klaustrofobia podczas MRI

Osoby cierpiące na klaustrofobię powinny poinformować o niej podczas zapisywania się na badanie.

W przypadku rezonansu nadgarstka odpowiednie ułożenie może sprawić, że głowa znajdzie się bliżej wejścia do tunelu lub poza jego najbardziej zamkniętą częścią. Nie jest to jednak możliwe w każdej pracowni.

Pomocne może być:

  • wcześniejsze obejrzenie aparatu,
  • dokładne wyjaśnienie przebiegu badania,
  • utrzymywanie kontaktu głosowego z personelem,
  • zastosowanie aparatu o szerszym tunelu,
  • wykonanie badania z osobą towarzyszącą w pobliżu,
  • zastosowanie leku uspokajającego zaleconego przez lekarza.

Po przyjęciu środka uspokajającego nie należy prowadzić samochodu. Trzeba wcześniej zorganizować bezpieczny powrót do domu.

Rezonans nadgarstka Warszawa – prywatnie czy na NFZ?

Badanie można wykonać prywatnie albo w placówce mającej umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.

W przypadku badania finansowanego przez NFZ potrzebne jest skierowanie wystawione przez uprawnionego lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Dotyczy to między innymi lekarzy realizujących świadczenia w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.

Termin zależy od dostępności konkretnej pracowni. Pacjent może sprawdzić różne placówki i wybrać tę, która realizuje odpowiedni zakres świadczeń.

Prywatny rezonans nadgarstka w Warszawie może być dostępny w krótszym terminie. Zasady dotyczące skierowania zależą od placówki. Część pracowni wymaga dokumentu także przy badaniu komercyjnym, aby prawidłowo określić stronę, zakres i cel diagnostyki.

Przed rejestracją warto zapytać:

  • czy badanie dotyczy nadgarstka czy całej ręki,
  • czy cena obejmuje opis,
  • czy kontrast jest dodatkowo płatny,
  • jak długo trzeba czekać na wynik,
  • w jaki sposób przekazywane są obrazy,
  • czy wymagane jest skierowanie,
  • czy potrzebny jest wynik kreatyniny,
  • czy placówka wykonuje artrografię MR,
  • czy można przeprowadzić badanie z posiadanym implantem.

Jak wybrać pracownię rezonansu w Warszawie?

Wybór nie powinien zależeć wyłącznie od ceny.

Warto zwrócić uwagę na:

  • dostępny termin,
  • lokalizację,
  • dogodny dojazd,
  • doświadczenie pracowni w badaniach narządu ruchu,
  • rodzaj aparatu,
  • czas oczekiwania na opis,
  • możliwość przekazania wcześniejszych badań,
  • dostępność obrazów online,
  • możliwość wykonania kontrastu,
  • możliwość przeprowadzenia artrografii.

Nadgarstek zawiera bardzo niewielkie struktury. Duże znaczenie ma odpowiedni protokół badania, stabilne ułożenie kończyny oraz zastosowanie właściwej cewki.

Podczas rejestracji trzeba podać, czy badanie dotyczy prawej, czy lewej ręki. Rezonans obu nadgarstków może wymagać dwóch osobnych zakresów i dłuższego czasu.

Jak wygląda opis rezonansu nadgarstka?

Opis jest przygotowywany przez lekarza radiologa. Zawiera ocenę kości, stawów, więzadeł, ścięgien, chrząstki i tkanek miękkich.

Pacjent może spotkać się z określeniami takimi jak:

  • obrzęk szpiku – zmiana sygnału mogąca towarzyszyć urazowi, przeciążeniu lub zapaleniu,
  • szczelina złamania – przerwanie ciągłości kości,
  • tendinopatia – zmiana struktury ścięgna,
  • tenosynovitis – zapalenie pochewki ścięgna,
  • uszkodzenie częściowe – przerwanie części włókien,
  • uszkodzenie pełne – całkowite przerwanie struktury,
  • wysięk – zwiększona ilość płynu w stawie,
  • synovitis – zapalenie błony maziowej,
  • ganglion – torbiel galaretowata,
  • chondromalacja – uszkodzenie chrząstki,
  • nadżerki – ubytki powierzchni kości,
  • martwica – obszar uszkodzenia kości związany między innymi z zaburzeniem ukrwienia.

Opis nie powinien być interpretowany w oderwaniu od objawów.

Niektóre zmiany mogą występować również u osób bez dolegliwości. Z kolei drobna nieprawidłowość może być istotna u pacjenta, którego ból pojawił się po konkretnym urazie.

Co zrobić po otrzymaniu wyniku?

Z wynikiem rezonansu należy zgłosić się do lekarza, który zlecił badanie lub prowadzi leczenie.

W zależności od rozpoznania dalsze postępowanie może obejmować:

  • czasowe odciążenie ręki,
  • unieruchomienie,
  • leki zalecone przez lekarza,
  • fizjoterapię,
  • ćwiczenia ruchowe,
  • terapię manualną,
  • zmianę sposobu pracy,
  • stabilizator lub ortezę,
  • iniekcję,
  • leczenie operacyjne.

Nie każde uszkodzenie wymaga operacji. Sposób leczenia zależy od rodzaju zmiany, jej rozległości, czasu trwania objawów, wieku pacjenta i poziomu aktywności.

W przypadku złamania, całkowitego zerwania więzadła albo uszkodzenia ścięgna czas rozpoczęcia leczenia może mieć znaczenie. Nie należy więc odkładać konsultacji wyłącznie dlatego, że dolegliwości chwilowo się zmniejszyły.

Najczęściej zadawane pytania

Czy rezonans nadgarstka pokaże złamanie?

Tak. MRI może wykazać złamanie, obrzęk szpiku i stłuczenie kostne. Jest szczególnie przydatne, gdy zdjęcie rentgenowskie nie pokazuje zmian, ale objawy nadal wskazują na uraz.

Czy MRI wykryje uszkodzenie więzadeł?

Rezonans pozwala ocenić wiele więzadeł nadgarstka i ręki. Może pokazać częściowe lub całkowite uszkodzenie, obrzęk i zmiany towarzyszące. Przy bardzo drobnych uszkodzeniach lekarz może zalecić artrografię MR.

Czy rezonans wykryje uszkodzenie TFCC?

MRI jest stosowane w diagnostyce kompleksu chrząstki trójkątnej. Skuteczność zależy od rodzaju uszkodzenia i jakości badania. W niektórych przypadkach potrzebna może być artrografia MR lub artroskopia.

Czy do rezonansu nadgarstka potrzebne jest skierowanie?

Badanie na NFZ wymaga skierowania od uprawnionego lekarza. Zasady badań prywatnych zależą od pracowni, jednak skierowanie pomaga prawidłowo określić zakres i wskazanie.

Czy rezonans obejmuje dłoń i palce?

Standardowy rezonans nadgarstka nie musi obejmować całej dłoni ani palców. Jeżeli dolegliwości dotyczą ręki, śródręcza, kciuka lub konkretnego palca, trzeba zaznaczyć to na skierowaniu i podczas rejestracji.

Czy trzeba zdejmować obrączkę?

Metalową biżuterię należy zdjąć przed wejściem do pomieszczenia z rezonansem. Dotyczy to również pierścionków, obrączek, zegarka i bransoletek.

Jeżeli obrączki nie można zdjąć, należy poinformować pracownię przed terminem badania.

Czy można wykonać MRI z płytką lub śrubami w ręce?

W wielu przypadkach jest to możliwe, ale konieczna jest ocena bezpieczeństwa. Pacjent powinien dostarczyć dokumentację implantu. Metal może również powodować zakłócenia utrudniające ocenę części tkanek.

Czy rezonans nadgarstka wykryje cieśń?

Badanie może pokazać nerw pośrodkowy i zmiany zajmujące kanał nadgarstka. Nie jest jednak rutynowo potrzebne u każdego pacjenta. Częściej stosuje się badanie kliniczne, elektromiografię i USG.

Czy po rezonansie można wrócić do pracy?

Po standardowym badaniu bez leków uspokajających można zwykle od razu wrócić do codziennych zajęć.

Po podaniu kontrastu pracownia może zalecić pozostanie przez krótki czas na obserwacji. Po zastosowaniu leku uspokajającego nie należy prowadzić pojazdu ani obsługiwać maszyn.

Czy rezonans jednego nadgarstka pokazuje drugi?

Nie. Badanie jest ukierunkowane na konkretną stronę. Rezonans prawego nadgarstka nie zapewnia diagnostycznej oceny lewego nadgarstka.

Czy przed MRI można przyjmować leki?

Zazwyczaj tak. Nie należy samodzielnie odstawiać leków. Jeśli badanie będzie wykonywane z kontrastem albo w sedacji, trzeba zastosować się do indywidualnych zaleceń placówki.

Rezonans nadgarstka Warszawa – podsumowanie

Rezonans magnetyczny nadgarstka i ręki jest dokładnym badaniem pozwalającym ocenić kości, szpik kostny, więzadła, ścięgna, chrząstkę, nerwy i pozostałe tkanki miękkie.

Może być szczególnie przydatny przy podejrzeniu:

  • złamania niewidocznego w RTG,
  • uszkodzenia kości łódeczkowatej,
  • urazu więzadeł,
  • uszkodzenia TFCC,
  • zapalenia lub zerwania ścięgna,
  • torbieli,
  • choroby zapalnej,
  • martwicy kości,
  • guza,
  • infekcji.

MRI nie zawsze jest pierwszym badaniem. Po urazie najczęściej rozpoczyna się diagnostykę od RTG. W przypadku ścięgien i zmian powierzchownych pomocne może być USG. Rezonans jest szczególnie wartościowy wtedy, gdy wcześniejsze badania nie wyjaśniły przyczyny dolegliwości lub konieczna jest dokładna ocena głębokich struktur.

Osoby zainteresowane badaniem rezonans nadgarstka Warszawa powinny przed rejestracją ustalić dokładny zakres diagnostyki. Nadgarstek, ręka, kciuk i poszczególne palce mogą być traktowane jako osobne obszary badania.

Warto sprawdzić, czy placówka wymaga skierowania, czy cena obejmuje opis, jak długo trzeba czekać na wynik oraz czy potrzebne będzie podanie kontrastu. Pacjenci z implantami powinni wcześniej przekazać pracowni pełną dokumentację urządzenia lub elementów zastosowanych podczas operacji.

Wynik rezonansu należy omówić z lekarzem. Dopiero połączenie obrazu MRI z objawami, badaniem fizykalnym i historią urazu pozwala ustalić rozpoznanie oraz wybrać właściwe leczenie.

Informacja: Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O potrzebie wykonania rezonansu, zakresie badania oraz zastosowaniu środka kontrastującego powinien zdecydować lekarz na podstawie stanu zdrowia i objawów pacjenta.

Wyszukaj klinikę